پایانه صادراتی

تعریف پایانه صادراتی

پايانه های صادراتی به دو دسته کلی تقسيم می شوند:

• پايانه صادراتی عام
• پايانه صادراتی تخصصی

پايانه های صادراتی تخصصی خدمات مربوط به صادرات يک کالای خاص و يا يک گروه کالای مشخص را ارائه می نمايد. در حالی که پايانه های صادراتی عام کليه کالاهای صادراتی يک کشور را مورد پوشش قرار می دهد.

در راستای  عمل به سياست های کلی اصل 44 قانون، اجرای پایانه های صادراتی به بخش خصوصی واگذار شده است و هدف آن توسعه و بهبود فرایند صادرات با ايجاد هماهنگی و ارتباط تنگاتنگ بين نظام های توليد، توزيع و صادرات است. تمامی تعاملات دولت با بخش خصوصی و متقاضيان ايجاد پايانه صادراتی درقالب دستورالعمل حمايت از ايجاد و توسعه پايانه های صادراتی کشور در ابلاغيه شماره 11/ 100/1423 مورخ 18/9 /87 مشخص شده است.

ویژگی ها و امکانات پایانه های صادراتی

پایانه صادراتی عامل تحرک، توسعه و تضمین بازار برای ایجاد و توسعه صنایع قابل صادرات در استان های کشور می باشد. در این برهه از زمان که به دلیل مشکلات ناشی از تحریم و کاهش بودجه و اعتبارات در کشور وضعیت تولید در عرصه های مختلف صنعت، معدن و کشاورزی با نقصان مواجه و در واحدهای تولیدی ظرفیت های راکد یاخالی موجود است؛ ایجاد پایانه صادراتی می تواند با توسعه بازار خارجی و استفاده از ظرفیت های پیش بینی شده در واحدهای تجاری صادراتی در آن نقش اساسی را در به ظرفیت رسانی واحدهای تولیدی و توسعه واحدهای موجود و ایجاد واحدهای جدید ایفا نماید.

پايانه صادراتی با دارا بودن زيرساخت های تخصصی ارایه خدمات صادراتی نظير حمل و نقل، گمرک، بيمه و استاندارد موجب کاهش هزينه های پنهان و فرآيند صادرات بوده و قادر است خدمات عمومی به شرح ذیل را ارایه نماید.

• تامین امکانات مناسب جهت استقرار دفاتر سازمان های مرتبط دولتی و تشکل های مرتبط از قبيل: گمرک، بانک، استاندارد، قرنطينه، شرکت های حمل و نقل، اتاق بازرگانی، شرکت های بيمه و شرکت های بازرسی کننده
• تامین زیرساخت تجارت بین المللی با استقرار دفتر صادرکنندگان داخلی و خریداران خارجی
• تامین زیرساخت ها وتجهیزات تخليه، بارگيری و حمل و نقل و خدمات مورد نیاز صادرات کالا
• ارائه خدمات رفاهی و بهداشتی، اداری و مالی
• وجود سالن های برگزاری گردهمایی و نمایشگاه جهت نمايش، تبلیغ و عرضه محصولات
• وجود امکانات جهت بسته بندی کالاهای صادراتی
• وجود امکانات نگهداری کالاهای فاسد شدنی
• تامین امکانات واردات و ترخیص کالا جهت تامین نیاز تولیدکنندگان و کارخانه های داخلی به مواد اولیه و ماشین آلات

مزایای ایجاد خدمات پایانه های صادراتی

• امکان دسترسی يکسان توليدکنندگان به خدمات با هزينه مناسب، کنترل و حفظ کيفيت مطلوب در محصولات جهت رعايت استانداردهای بازارهاي صادراتی
• بهره گيری از خدمات مشاوره تحقيق در بازار به منظور حضور موثرتر در بازارهای جهانی
• کارآمدی زيرساخت های لجستيکی پشتيبانی کننده برای پايانه های صادراتی

خدمات جايگزين پایانه های صادراتی

پارک های توسعه صادرات، مناطق آزاد تجاری-صنعتی، شرکتهای مديريت صادرات واحدهای صادراتی، مناطق پردازش صادرات، خوشه های صادراتی، بنادر خشک و ساير مدل های مشابه، با هدف توسعه صادرات و بهبود فرآيند صادرات که مورد توجه قرار گرفته اند و به نوعی قادر به تمام يا بخشی از خدمات پيش بينی شده در پايانه های صادراتی می باشند. اما پايانه صادراتی جديدترين مدل ارائه شده جهت توسعه صادرات در کشور می باشد که مورد حمايت دولت نيز است.

اهمیت استراتژیک پایانه صادراتی در کشور

طبق تعريف سازمان توسعه تجارت ايران، پايانه های صادراتی با متمرکز نمودن خدمات صادراتی (نظير حمل و نقل، گمرک، بيمه، استاندارد و غيره)، کاهش هزينه های پنهان فرآيند صادرات و با هدف ايجاد مزيت رقابتی برای توليدات داخلی ايجاد می گردند.

با توجه به اينکه برخی از گروه های کالایی نيازمندی های خاصی در خصوص تجهيزات و خدمات صادراتی را دارا هستند؛ ايجاد پايانه های تخصصی و پايانه های عام هر دو در دستور کار دولت قرار گرفته اند. کالاهای گروه پتروشيمی، کشاورزی، فلزات، سيمان، انواع کانی های غيرفلزی و البته منسوجات در زمره اقلام عمده صادرات غيرنفتی کشور قرار دارند.

ايجاد پايانه های عام به طور کلی و پايانه های تخصصی برای محصولاتی چون گل و گياه، محصولات ساختمانی، محصولات کشاورزی و سنگ های تزئينی از جمله اقداماتی است که در راستای بهره گيری هر چه بيشتر از مزيت های صادراتی با همکاری بخش خصوصی در اين زمينه صورت گرفته است. ايجاد اين پايانه های صادراتی در کشور قطعاً گام مثبتی در تسهيل صادرات غيرنفتی می باشد.

ویژگی های محل استقرار پایانه های صادراتی

پايانه هاي صادراتی عام به طور ويژه پتانسيل تبديل شدن به هاب های لجستيکی با رويکرد صادرات، واردات، ترانزيت و ترانشيپ در استان های مرزی و با رويکرد تامين و توزيع کالا در سطح ملی برای ساير استان ها را دارا هستند.

با اين رويکرد و توجه به نقش اساسی عوامل فيزيکی در کارايی پايانه های صادراتی و مفاد بند 1-4 -ذيل ماده 4 دستورالعمل حمايت از ايجاد و توسعه پايانه های صادراتی در کشور که “مکان يابی صحيح و استقرار در نقاط جغرافيايی مناسب از نظر دسترسی به زيرساخت های حمل و نقل (نظير جاده های ترانزيتی، فرودگاه، بندر و خطوط راه آهن و نزديکی با مراکز اصلی توليد کالاهای صادرات محور، همسویی با عوامل فيزيکی تاثيرگذار) از عوامل اصلی موثر در مکان یابی پایانه های صادراتی هستند.

دانش فنی احداث پایانه صادراتی

مهم ترین عوامل فنی دخیل در طراحی سامانه به گونه ای است که استانداردهای تکنیکال در طراحی سایت پلان و پیاده سازی آن با ملحوظ داشتن محاسبات و معماری تمامی نیازهای سامانه های دستگاه مستقر دولتی و نظارتی مستقر و مرتبط با صادرات پایانه و زیرساخت های مورد نیاز ارایه خدمات صادرات کالا به شرح ذیل در آن رعایت شده باشد.

• خدمات حمل ونقل و ذخیره گذاری کالا
• زیرساخت های اقامتی، تامین سوخت و تجهیز تعمیرگاه ها و مراکز ورزشی و تفریحی
• زیرساخت دفاتر مجتمع و شرکت های صادراتی
• زیرساخت های سخت افرای و نرم افزاری سامانه های فناوری اطلاعات رهگیری کالا و وسایل حمل نقل به صورت و در حوزه اداری مالی و فنی پایانه

بررسی بازار

در بررسی نیازسنجی بازار طرح با استفاده از تحلیل موازنه عرضه و تقاضا ناشی از کانون های ایجاد تقاضا براساس شاخص های موثر برای خدمات پایانه های صادراتی (تقاضا) در طول پنج برنامه توسعه یعنی صادرات غیرنفتی، ترانزیت کالا و توان تولید بنگاه های صنعتی کشور و بررسی آمار طرح های صنعتی در حال احداث و تطابق آن با توانمندی های ذکر شده پایانه در تامین و ارایه خدمات مورد نیاز صادرات کنندگان و وارد کنندگان، احداث پایانه های عام صادراتی داستان های کشور جهت افزایش سهم صادرات استان ها و ترانزیت استان های کشور با اولویت به کشورهای همسایه و سایر کشورهای طرف معامله به عنوان یک ضرورت بوده و حتی منجر به ظرفیت سازی در کلیه بخش های اقتصادی خواهد شد.

سرمایه گذاری مورد نیاز برای پایانه های صادراتی

بر اساس مطالعات انجام شده احداث پایانه صادراتی عام در سال جاری با ظرفیت اقتصادی ارایه تمامی خدمات زیرساختی، اداری و رفاهی مورد نیاز صادرات و ترانزیت کالا1012 میلیارد ریال، سرمایه نیاز دارد. نرخ بازدهی  سرمایه گذاری بیشتر از ۳۵ درصد بوده و طی 5 سال برگشت سرمایه اولیه خود را خواهد داشت. در ادامه خلاصه ای از نیازمندی های احداث این واحد ارائه شده است. بدیهی است با گذشت زمان و شرایط اقتصادی باید مطالعات پیش امکاسنجی بروز رسانی شود.

مشخصات عمومی طرح

جدول سرمایه گذاری طرح

شاخص های مالی

نتایج  مطالعات فنی ، اقتصادی و مالی

احداث پايانه صادراتی در وضعيت موجود همسو با فعاليت بازارچه های مرزی استان ها فعاليت های صادراتی حوزه گمرکات کشور نقش تحرک بخش و تسهيل گر و کاهنده در زمان و هزينه های مترصد بر امر صادرات را خواهد داشت. اين بدين معنی است که با برآورد نمودن خواسته و نياز مشتريان (اعم از تجار، صادر کننده، توليدکننده و…) از نظر کيفی و کمی سطح انجام معاملات و ترانزيت را از طريق پایانه از کشور را افزايش خواهد داد.

توليد تشنه بازار نيز وجود چنين پايانه صادراتی را که بتواند از ظرفيت های تجاری و تعاملات موجود در آن به نحو مطلوب در بازاريابی و معرفی محصول بهره برداری نمايد. این فرصتی مغتنم براي خروج از رکود، توسعه و به ظرفيت رسانی بخش های اقتصادی با محوريت توليد و فعاليت های صادرات گرا مي داند.

نتيجه قابل حصول در بخش مطالعات بازار اين گونه به نظر مي رسد که وضعيت موجود استان های کشور در عرضه خدمات با ايجاد اين پايانه صادراتی جواب گوی بخشی از نياز تجار، صادرکننده، توليدکننده، واردکنندگان کشور خواهد بود. اين آمار در بازاريابی های ميدانی که در حوزه هاي داخلی و خارجی کاملاً مشهود است.

برای دریافت مشاوره در زمینه انواع طرح ها می توانید با مشاوران مرکز مشاوره کسب و کار کاردوک از طریق شماره 02166418908 تماس بگیرید.

منبع: پایانه صادراتی