طرح توجیهی احداث مینی پالایشگاه نفت خام

ضرورت پالایش هیدروکربن ها | طرح توجیهی احداث مینی پالایشگاهنفت خام

بعد از استخراج شدن نفت خام از میادین زیرزمینی، فرآیند انتقال و تصفیه آن آغاز می شود تا بتوان محصولات مورد نیاز را با ارزش افزودده  بیشتری  تولید کرد چرا که نفت خام را به همان صورت اولیه که مخلوطی از هیدروکربورهای پارافيني، نفتي و آروماتیک  است را نمی توان استفاده کرد.

طبقه بندی فرآورده های پالایشگاهی نفت | طرح توجیهی احداث مینی پالایشگاه نفت خام

فرآورده های هر پالايشگاه را می توان به سه گروه بشرح ذیل تقسیم کرد:

• فرآورده های پالایش شده ای را كه می توان مستقيماً همانند بنزين و نفت گاز مصرف کرد
• فرآورده های نیمه تمام كه به عنوان پايه در مخلوط های بعدي استفاده می شود و بـراي بهبـود كيفيـت نيـاز بـه مـواد افزودني مختلف همانند برش های روغن پايه مورد نیاز براي ساخت روان کننده ها را دارند
• فراورده های جنبي يا واسطه ای نظیر مواد اوليه پتروشيمي

طبقه بندی فراورده های نفتي اصلي بر اساس افزايش جرم مولكولي  

• گازهاي سبك دارای هيدروژن و هیدروکربن های موجو در سبك سوخت صـنعتي و یا ماده اوليه پتروشيمي
• گازهاي مایع شده L.P.G  شامل  پروپان و بوتان و يا مخلوط آنها  كه به عنوان سوخت خانگي يا صنعتي  بکار می روند
• بنزين که به عنوان سوخت موتورهاي  انواع خودروها مورد استفاده  می باشد.
• بنزین های مخصوص و نفتا که به عنوان حلال رنگ ها و حلال صنعتي در استخراج روغن ها و عطرها  مورد استفاده قرا می گیرد.
• سوخت جت که در موتورهاي واكنشي، توربین های گازي و موشک ها مصرف می شوند.
• نفت سفيد که بعنوان سوخت در انواع چراغ ها براي ايجاد روشنايي و گرمابه كار می رود.
• گازوئيل يا نفت گاز که بعنوان  سوخت موتورهاي ديزلي مصرف می شود.
• نفت سوخت سبك که به عنوان سوخت تأسیسات حرارتي خانگي يا تأسیسات صنعتي كم قدرت به كار می رود.
• روغن های سبك که هم به عنوان پايه در تركيب روغن های موتور وهم به عنوان روان كننـده در تجهیزات  مكانيـكی به كار می رود.

• روغن های سنگين به عنوان پايه با گرانروي بالا در تركيب روغن های موتور وارد می شود.
• روغن های سيلندر مورد استفاده در ماشین های بخار و صنایع سنگين
• پارافین ها و موم های مورد مصرف در عایق کاری الكتريكي و  محافظ های  مواد غذايي
• نفت سوخت های سنگين به عنوان سوخت تأسیسات حرارتي پـرقـدرت و سـوخت موتور دیزل های بزرگ
• آسفالت و قیر مورد مصرف در جاده سازی و حوزه  ساختمان
• كك  که به عنوان سوخت صنعتي ونیز در ساخت الكترودها بکار می رود

 انواع پالایشگاه های نفتی | طرح توجیهی احداث مینی پالایشگاه نفت خام

به طورکلی می توان پالایشگاه ها را ازلحاظ تنوع محصولات تولیدی به سه دسته­ زیر تقسیم نمود:

1. پالایشگاه های تولید سوخت. که متداول ترین نوع پالایشگاه هستند و هدف آن ها تولید سوخت های رایج مانند بنزین، گازوییل، گاز مایع، نفت سفید و… است.
2. پالایشگاه های روغن ساز. که محصولات تولیدی آن ها انواع روان کننده های سبک و سنگین، قیرها هستند. این محصولات می ­توانند هم به صورت مجزا برای تولید روغن بکار برد  و یا اینکه در ادامه­ عملیات یک پالایشگاه سوخت این کار انجام گیرد.
3. پالایشگاه های پتروشیمیایی که علاوه بر تولید فراورده های سوختی، مواد اولیۀ واحدهای پتروشیمی مانند آروماتیک ها، اتیلن، بوتادین را تولید می­ کننددر این  پالایشگاه ها برای دستیابی به محصولات موردنیاز، یک سری فرایندهای فیزیکی و شیمیایی انجام می شود. مهم ترین عملیات پالایشگاهی عبارت از  تقطیر نفت خام می باشد که هدف آن جداسازی نفت خام به برش های نفتی است و در ادامه فرایندهای دیگری جهت بهبود خواص یا تغییر خواص فراورده های پالایش شده  انجام می شود. ازجملۀ این فرایندها می توان به رفرمینگ و ایزومری برای افزایش عدد اکتان بنزین و فرایندهای هیدروکراکینگ، ککینگ، الیگومری  برای تولید سوخت های سبک از فراورده های سنگین تر اشاره کرد

جدول فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی و کدهاي ISIC محصولات پالایشگاهی

هدف اصلي کدیشن آیسیک  فراهم كردن مجموعه اي از رده های فعاليتي است به طوری که در آن بتوان موجوديت هاي اقتصادي را بر اساس نوع فعاليتي كه انجام مي دهند طبقه بندی كرد. وزارت صنعت، معدن و تجارت از اين طبقه بندي براي دسته بندي فعاليت هاي صنعتي استفاده مي نمايد. بر اساس سيستم طبقه بندی آيسيك، کد آیسیک (2320) مربوط به ساخت فراورده های نفتي تصفيه شده بوده و کدهای فعالیت ها طرح به همراه فرایندهای پالایشگاهی  به شرح ذیل ارائه گردیده است.

دانش فنی و روش های تصفیه

بعد از استخراج  و حمل ونقل نفت فرآیند تصفیه روی آن انجام می شود  در  نفت خام  مواد سبک مانند بنزین و مواد سنگین مانند قیر که در هم حل شده اند وجود دارد  علاوه بر ايـن مقـدار كمـي تركيبـات گوگردي، نيتروژن دار، اکسیژن دار و مقدار جزئی فلزات نیز در نفت خام موجود است  که  برای استفاده لازم  است این مواد را  از هم تفکیک کرد  بدین  لحاظ پس از شناسایی مشخصات ،تركيب ، خواص شيميايي فيزيكي فرآورده های نفتي عمليات مختلفي  همانند  روش های گوناگون تقطیر، روش های فیزیکی و شیمیایی تصفیه و تفکیک و روش های تغییر و تبدیل مواد در واحدهای پالايشگاهی  بر روی نفت خام با  هدف جداسازی برش های نفت خام  انجام می شود . ازجمله این فرایندها می توان به رفرمینگ و ایزومری برای افزایش  عدد اکتان بنزین و فرایندهای هیدروکراکینگ، ککینگ، الیگومری و… برای تولید سوخت های سبک از فراورده های سنگین تر اشاره کرد باشد. در ادامه پس ازاین فرایندها نوبت به فرایندهای حذف آلاینده ها فراورده های نفتی از محیط زیست و کاهش آلودگی ها، عملیات تصفیه پساب ها، فرآوری گازهای دودکش می رسد که در واحدهای جداگانه ای  در پالایشگاه ها انجام شده و دارای استانداردهای صنعتی و زیست محیطی بسیار دقیقی هستند که باید تماماً اجرا شوند

تجهيزات و ماشين آلات سیستم  تصفیه روغن بازیافتی | طرح توجیهی احداث مینی پالایشگاه نفت خام

ماشين آلات و تجهیزات اصلی اين مینی پالایشگاه شامل سیستم کنترل ومانیتورینگ فرایندها ، اسکلت و استراکچر  نصب تاسیسات  و ماشین آلات ، زیرساخت ماشین آلات (بتن ریزی)  و برج های تصفیه ، مخازن  خوراک  و محصولات پالایشی و رسیورهای ذخیره اولیه، پمپ های انتقال مواد ،کالاهای درجریان ساخت ، افزودنی ها و محصول نهایی، جایگاه تخلیه بارگیری برای 4 عدد تانکر ، مبدل حرارتی ، کندانسور ، کوره سه مشعله ، ، کولینگ تاور ،هیترو مبدلهاي حرارتي وبویلر، ستون تقطیر اتمسفریک ،ستون عریان کننده، برج  و ستون تقطیر در خلأ ، سیستم  کنترل برق و مانیتورینگ خط تولید ، شیرآلات و تاسیسات  لوله کشی و  فیلترها ، کمپرسور ، مخازن پسماند، سیستم پنوماتیک وکمپرسور هوای فشرده ،  و تجهيزات  سرمایش و گرمایش و جمع آوري بخار،  عایق کاری حرارتی است که امکان تهیه آنها  در داخل كشور  میسر دارد .

بررسی نیاز به فراورده های نفتی در حوزه خودروسازی در کشور

یکی از از صدها زمینه مصرف فراورده های پالایش نفت  سوخت وروان سازهای مورد مصرف در خودرو های کشور می باشد که با اختصار بزار مصرف آن اشاره می شود . کشور ما 8/1 درصد وسایل نقلیه موتوری در جهان را دارا است تعداد خودروهای کشور تا سال 1400 به بیش از 30 میلیون دستگاه رسیده است در همین سال حدود 4 میلیون موتورسیکلت نیز در درحال تردد بودند  در دنیا به ازای هر پنج نفر یک وسیله نقلیه وجود دارد ولی در سال ۱۳۹۹ تعداد خودروهای کشور، یک وسیله نقلیه به ازای هر سه نفر است. در سال 1398 در سطح کشور 21 میلیون 778 هزار خودروی فعال و پلاک نصب شده بوده که از این تعداد، بیش از 4 میلیون و 219 هزار خودرو در  تهران  قرار داشته اند در همین سال از تعداد 11 میلیون و ۶۵۰ هزار دستگاه معادل ٣۵ درصد خودروهای کشور موتورسیکلت بوده است که یک پنجم آن در پایتخت قرار دارد بر اساس گزارش سالنامه بیمه شخص ثالث تا سال گذشته 36 میلیون و 600 دستگاه وسایل نقلیه موتوری درحالی که حرکت در ایران وجود داشته درمجموع با کنار گذاشتن وسایل نقلیه کشاورزی، در سطح کشور نزدیک به 22 میلیون خودروی فعال و دارای پلاک نصب شده در کشور وجود دارد طبق آمارهای منتشرشده وزارت صمت، در سال 1400 با افت 2.9 درصدی نسبت به سال قبل تعداد 963 هزار و 179 دستگاه خودرو تولیدشده است که از این تعداد 868 هزار و 130 دستگاه خودرو سواری 79 هزار و 751 دستگاه وانت، تعداد 12 هزار و 382 دستگاه کامیون، کامیونت و کشنده، تعداد یک هزار و 74 دستگاه مینی بوس و میدل باس و تعداد 674 دستگاه اتوبوس های بوده است.که تماما بلحاظ سوخت وروان کننده های وابسته به محصولات پالایشگاهی هستند .

مشخصات عموی طرح | طرح توجیهی احداث مینی پالایش نفت خام

بر اساس  مطالعات انجام شده  احداث واحد پالایش  فراورهای نفتی کوچک  مقیاس  با ظرفیت سالیانه  70000تن وامکان تامین خوراک  نیاز به قریب به یک هکتار زمین صنعتی را دارد. نرخ بازدهی داخلی سرمایه گذاری بیشتر از 41  درصد بوده و دوره برگشت سرمایه حدود  3 سال پیش بینی شده است محصولات حاصل از فرایند های  تصفیه به روش های اتمسفری و تقطیر در خلأ  عبارتند از  نفتای سبک   ، نفت سفید ، دیزل ، روغن چرخ ، روغن پایه

ظرفیت اسمی خط تولید: 10 تن در ساعت

تعداد ساعت کاری  شیفت: 8 ساعت

تعداد شیفت کاری: 3 شیفت

تعداد روز کاری: 300 روز

راندمان کار عملی خط تولید: 8/0

متوسط معادل وزنی هر لیتر روغن: 875/0 کیلوگرم

با احتساب مفروضات فوق استقرار چنین خطی توان اسمی تولید سالیانه 70000 تن را دارا بوده که می تواند تولید در سال اول  با ظرفیت 80 درصد محصولات اصلی پیش بینی شده را عملیاتی نماید.

مزایای اجرای طرح | طرح توجیهی احداث مینی پالایشگاه نفت خام

یکی از مؤلفه های اصلی و تعیین کننده در مزیت نسبی این محصولات، وفور و امکان دسترسی به مواد اولیه می باشد از آنجائیکه مواد اولیه پالایشگاهی  باید با موافقت شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی صورت پذیرد  لذا  تهیه طرح توجیهی و امکانسنجی طرح جهت کسب موافقت تامین خوراک احداث پالایشگاه  ضروری است

نتیجه مطالعات مالی و اقتصادی 

تحقیقات بازار وارايه معيارهاي محاسبه هريک از موارد برآورد سرمايه ثابت و در گردش و توضيح پيرامون  هزينه هاي ثابت و متغير طرح، پيش بيني قيمت تمام شده و همچنين سود ساليانه طرح  به همراه  شاخص هاي مالي و اقتصادي طرح با  محاسبات مالي که از نرم افزار Comfar III Expert استخراج شده   وضعيت قابل قبولي  را بلحاظ مالي برای پالایش فراورده های نفتی  را نشان می دهد

جهت  اخذ مجوز های تولید وتامین زیر ساخت براساس پلان های مهندسی  تولید محصول  استاندارد و صادرات محور  می توانید در تمامی مراحل انجام کار  از زمان بررسی  ایده تا پیاده سازی و زمان بهره برداری از مشاوران و کارشناسان خیره وباتجربه کاردوک کمک بگیرید.

خدمات قابل ارایه کاردوک به طرح ها و واحدهای تولید کننده

برای تهیه طرح توجیهی در زمینه های مختلف می توانید با کارشناسان تماس بگیرید. از جمله خدمات مرکز مشاوره کسب و کار کاردوک می توان به موارد زیر اشاره داشت :

• ارائه خدمات در انتخاب ماشین آلات، تاسیسات عمومی و طراحی سایت پلان
• تامین نیروی انسانی نصب و راه اندازی ماشین آلات و تاسیات عمومی طرح تولید
• مشاوره فرمولاسیون مواد اولیه
• مشاوره اصلاح تکنواوژی، نوسازی و بازسازی واحدهای قدیمی
• مشاوره صادرات محصول با کیفیت به  کشورهای دیگر
• تهیه طرح توجیهی و امکان سنجی طرح با استفاده از نرم افزار کامفار توسط متخصصین کارآمد مهندسی
• ثبت نام در سامانه بهین یاب و سامانه مختلف

برای دریافت مشاوره از متخصصان مرکز مشاوره کسب و کار و کاریابی کاردوک جهت نوشتن طرح توجیهی می توانید با شماره 02166418908 تماس بگیرید.

منبع: طرح توجیهی احداث مینی پالایشگاه نفت خام