طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی

معرفی محصول | طرح توليد طلا و نقره

امروزه بسیاری از افراد، خرید یک کامپیوتر  را به ارتقا دادن یک کامپیوتر قدیمی ترجیح می دهند. کامپیوترهای که دیگر قابل استفاده نیستند برای خارج کردن ضایعات الکترونیکی فرستاده می شوند.

ضایعات الکترونیکی به هر گونه ضایعه جامد، مایع، گاز غیر مطلوب و … گفته می شود که ارزش استفاده مجدد داشته باشد. هر روزه صنعت الکترونیک در حال پیشرفت می باشد و همین سبب می شود که محصولات قدیمی منسوخ شوند و کم تر کسی مایل به استفاده از آن ها باشد.  همین موضوع سبب شده است که کشورهای صنعتی اهمیت زیادی به ضایعات الکترونیکی بدهند و به فکر بازیافت این محصولات، به صورت جامد می باشند.

ضایعات الکترونیکی را می توان از طیف وسیعی از لوازم الکترونیکی شامل فریزر، تلفن های دستی، تمامی وسایل الکتریکی مصرفی، رایانه ها و … به دست آورد.

ضایعات الکترونیکی به تنهایی دارای هزار نوع ماده مختلف می باشند که سمی هستند و برای محیط زیست آسیب ایجاد می کنند. با پیشرفت سریع تکنولوژی استفاده از نمونه های قدیمی کم می شود و در واقع منجر به ایجاد ضایعه می کنند که می توان از همین فرصت به نفع خود استفاده کرد تا ضمن رسیدن به سود دهی، از آسیب به محیط زیست نیز جلوگیری کرد.

ضايعات الكترونيكي در ايران | طرح توليد طلا و نقره

بر اساس گفته های یکی از کارشناسان محیط زیست در سازمان محیط زیست ایران برنامه ای در جهت بازیافت مواد الکترونیکی به ویژه مواد سمی موجود در اجزا سخت افزار رایانه ها وجود ندارد.

کد آیسیک مرتبط با طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی

برای محصول مورد بررسی در طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی کد آیسیکی تعریف نشده است.

شرایط واردات محصول

در سال 1994، صادرات هر نوع ضایعات خطرناک از جمله ضایعات الکترونیکی از کشور های غنی به کشورهای در حال توسعه ممنوع شده است. از همین رو واردات محصول مورد بررسی طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی به ایران ممنوع می باشد.

مجوزهای لازم برای راه اندازی واحد توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی

ضایعات الکترونیکی حاوی مواد سمی شامل سرب، کادمیوم، جیوه، پلی وینیل کلوراید و … می باشند. به همین دلیل توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی نیازمند دریافت مجوزهای لازم از سازمان های مربوطه می باشد.

در صورتی که برای رفع ضایعات رایانه ای از دفن کردن و یا سوزاندن استفاده شود، منجر به ایجاد آلودگی های زیست محیطی می گردد و مواد سمی به درون آب های جاری و زیرزمینی نفوذ پیدا می کند. سوزاندن این ضایعات نیز منجر به ورود مواد سمی و اکسید ها به درون هوا می شود. بنابراین فعالیت در این زمینه نیازمند دریافت مجوزهای مربوطه و همینطور عمل کردن بر اساس استانداردهای ملی و بین المللی است.

قیمت داخلی و جهانی محصول

هم اکنون در داخل کشورمان، محلی برای خرید رسمی ضایعات الکترونیکی وجود ندارد و نمی توان نرخ دقیقی را برای آن تعیین کرد. معمولا دست فروشان، ضایعات الکترونیکی را به صورت کیلویی از مردم خریداری می کنند.

موارد مصرف و كاربرد محصول | طرح توليد طلا و نقره

در طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی، طلا و نقریه به واسطه بازیافت ضایعات تولید می شود که موراد کاربرد آن ها بدیهی است و محصول نهایی به صورت شمش تولید می گردد.

بررسی كالاهای جایگزین محصول

برای به دست آوردن طلا و نقره روش های جایگزین بسیاری برای طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی وجود دارد.

اهميت استراتژيکی محصول | طرح توليد طلا و نقره

در بازیافت الکترونیکی رایانه ها، اجزای سمی بسیاری وحود دارد. به عنوان مثال تخته مدار شامل فلزات سنگین همانند سرب و کادمیوم است و یا باطری های رایانه دارای کادمیوم می باشند. کابل های مسی دارای پوشش سمی و همینوطر لامپ پرتو کاتدی دارای اکسید سرب و باریم هستند. بنابراین بازیافت الکترونیکی و بازیافت رایانه می توانند با از بین بردن این مواد سمی، مشکل بزرگی را از محیط زیست برطرف کند و از آسیب رسیدن به آن جلوگیری نماید.

زباله های الکترونیکی در سراسر جهان در حال افزایش می باشند و از برنامه های مهم کشورهای مختلف، برنامه ریزی برای بازیافت آن ها و همینطور کم کردن خطرات ناشی از آن ها است. جالب است بدانید بر اساس آماری که از سازمان ملل در اختیار است، 70 درصد از ضایعات رایانه ها و موبایل های جهان در چین بازیافت می شود.

متاسفانه در کشورمان برنامه های مشخصی برای سامان دادن به زباله های الکترونیک طرح ریزی نشده است و همین موضوع محیط زیست را دچار آسیب کرده است. این موضوع به خصوص در شهر تهران که به عنوان مرکز انتقال و تولید ضایعات الکترونیکی شناخته شده است، پررنگ تر است.

بر همین اساس اهمیت استراتژیکی طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی برای تفکیک درست و صحیح زباله های الکترونیکی می باشد. بر اساس قوانین جهانی زباله های الکترونیکی و الکتریکی، گوشی های تلفن از رده خارج شده، باتری، قطعات فرسوده رايانه، ماكروويو و ديگر لوازم الكترونيک دارای فلزات سنگین می باشند که باید به روشی درست و اصولی بازیافت شوند چراکه می توانند سلامت افراد جامعه را تهدید کنند.

كشورهای عمده تولید كننده و مصرف كننده محصول

کشورهای عمده تولید کننده ضایعات الکترونیکی در جهان، کشورهای توسعه یافته می باشند . البته برخی از کشورها نیز ضایعات تولیدی خود را به کشورهای در حال توسعه منتقل می کنند. در این میان بیشترین تولیدات ضایعات الکترونیکی مربوط به کشورهای آمریکا، هند، کره، سنگاپور و کشورهای اروپایی می باشد.

وضعيت عرضه و تقاضا داخلی

متاسفانه در داخل ایران واحدی برای تولید طلا و نقره از ضایعات الکترونیکی وجود ندارد. برخی از افراد در شهر تهران اقدام به خرید قطعات قدیمی و رایانه های مستهلک می کنند و مس و طلای موجود در این قطعات را جداسازی کرده و به فرش می رسانند که البته سود خوبی را نیز برای آن ها به همراه دارد.

البته ناگفته نماند که برخی از قطعات موجود در این رایانه های از رده خارج شده، نیز در بازار قطعات استوک به فروش می رسند. تعداد زیادی از قطعات نیز غیر قابل استفاده و غیر بازیافت هستند که به صورت سنتی دفن می شوند که همانطور که گفته شد آسیب های بسیاری را برای محیط زیست در پی دارند.

بررسی روند ظرفيت توليد در كشور

به دلیل نبود هیچ واحد فعالی برای تولید طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی، ظرفیت تولید محصول مورد بررسی در این طرح در کشورمان صفر است.

دانش فنی و فرآيند توليد محصول

محصول تولید شده در طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی با آزاد کردن سموم بسیاری همراه است که هم برای بدن انسان و هم محیط زندگی او خطر آفرین است. بنابراین نیاز است که این محصول در محیطی کاملا مجهز و مطابق با استاندازد های جهانی انجام شود.

لازم به ذکر است که هر 100 تن ضایعات الکترونیکی حدود 6.1 کیلوکرم طلا و 9.1 کیلو گرم نقره دارد. در ادامه به مراحل بازیافت ضایعات پرداخته ایم.

1.دريافت ضايعات | طرح توليد طلا و نقره

ضایعات الکترونیکی به دو روش از طریق زباله های شهری و خریداری از مردم جمع آوری می شوند. شرکت های فعال در این زمینه هم می توانند خودشان از محله های مختلف اقدام به جمع آوری ضایعات الکترونیکی کنند و یا با شهرداری قرارداد ببندند.

2.فرآيند جدا سازی

در مرحله دوم، ضایعات الکترونیکی مطابق با نوع و شباهتی که با یکدیگر دارند، تفکیک می شوند و آماده ارسال به مراحل بعدی هستند.

در واقع نیاز است قطعات فلزی جدا گردند و قطعاتی که قابل بازیافت می باشند، شناسایی شده و از دیگر قطعات تفکیک شوند. در قطعاتی شامل نمایشگر و مانیتور، چاپگر، صفحه کلید، واحد مرکزی پردازش، به حرکت در آوردنده فلاپی و … طلا و نقره وجود دارد که لازم است از دیگر قطعات جدا شوند.

3.بازيافت طلا و نقره

قطعاتی که دارای طلا و نقره هستند، وارد دستگاه بازیافت می شوند و تا رسیدن به دمای 200 درجه سانتی گراد حرارت می بینند.

پلاستیک های اطراف فلزات طی این مرحله جدا می شوند و از دریچه پایین دستگاه بازبافت خارج می گردند. گازهای سمی نیز از طریق مکنده بالای دستگاه بازیافت جدا می شوند و به سمت دستگاه Recovery Gas می روند.

حالا مقداری اسید سولفوریک به مواد اضافه می شود و باقی مانده ضایعات را تا دمای 800 درجه حرارت می دهند تا گرم و ذوب شود. طی این مرحله فلزاتی شامل آلومینیوم ذوب می شوند و از چرخه بازیافت خارج می گردند.

ضایعات باقی مانده نیز از دستگاه بازیافت خارج می شوند و به مدت دو الی چهار ساعت در محلی خشک و خنک نگهداری می شوند. پس از این به ضایعات خنک شده، استیک اسید 100 درصد و روغن فلکسون اضافه می شود. سپس آن را به مدت 24 ساعت در دمای 40 تا 50 درجه نگهداری می کنند. در نهایت نیز به محلول ایجاد شده هيدروكلريدريک اسيد 35 درصد صنعتی اضافه می کنند و دمای آن را تا 90 درجه افزایش می دهند.

پس از چهار الی پنج ساعت از انجام فرآیند های ذکر شده، رسوب طلا و نقره در محلول ایجاد می شود. طلا و نقره های به دست آمده برای به دست آوردن عیار مناسب، با مس و دیگر آلیاژ ها ترکیب می شوند و به صورت شمش در می آیند.

بازيافت گازهای سمی | طرح توليد طلا و نقره

گازهای سمی که در این مرحله تولید می شوند توسط دستگاهی با نام  recovery Gas بازيافت می گردد.

ماشين آلات و تجهیزات مورد نیاز | طرح توليد طلا و نقره

در طرح توليد طلا و نقره از طريق بازيافت ضايعات الكترونيکی به برخی تجهیزات و ماشین آلات به شرح موارد زیر نیاز است:

• ماشین Gas recovery به منظور بازيافت گازهای سمي موجود در ضايعات الكترونيكی
• ماشين بازيافت به منظور اجرای پروسه بازيافت
• محفظه بازيافت در جهت نگهداری ضايعات تا انجام رسوب طلا و نقره
• ليفتراک به منظور حمل و نقل درون سالن
• پرس هيدروليک برای خرد كردن ضايعات
• كوره ذوب طلا و نقره و مس در جهت ذوب کردن و توليد شمش طلا و نقره

خدمات قابل ارایه کاردوک به طرح ها و واحدهای تولید کننده